Health Center of Mahallat

منظور از تعادل يا توازن تامين انواع مختلفي از مواد غذايي به تناسب با يكديگر است به نحوي كه مصرف يك نوع ماده مغذي به مقدار زياد سبب حذف ساير مواد مغذي نشود.

تنوع(Variety):

منظور از تنوع يا گوناگوني مصرف چند غذاي مختلف از گروههاي غذايي است كه در هرم راهنماي غذايي آمده است.

اعتدال در غذا خوردن(Moderation):

به اين مفهوم است كه اگر غذايي در حد اعتدال خورده شود براي بدن قابل مصرف است .

كنترل كالري(Calorie Control):

تراكم مواد غذايي در غذاهايي خيلي بالاست كه با كالري كم مواد مغذي بيشتري را به بدن مي‌رسانند و در واقع كفايت تغذيه اي بالايي دارند مانند جوانه گندم كه غني است و كالري آن كم مي باشد.

تعريف هرم غذايي :

هرم يا مثلث غذايي يك راهنماي غذايي روزانه براي افراد است كه تعادل، تنوع و ميزان سهم مورد نياز از گروههاي غذايي را نشان مي دهد.

تعريف سهم:

منظور از يك سهم در هر گروه غذايي، مقدار ي از غذاست كه داراي ارزش مشابه با ساير مواد همان گروه باشد. به طور مثال يك ليوان شير به عنوان يك سهم از گروه شير و لبنيات از نظر ارزش غذايي معادل يك ليوان ماست از همان گروه است.

شرح گروههاي غذايي هرم:

گروه نان شامل :

 انواع نان ،غلات كامل ( گندم، جو، برنج و انواع ماكاروني ( لازانيا، رشته فرنگي، رشته پلويي و رشته آشي)

اين گروه، كربوهيدرات پيچيده و فيبر به علاوه ريبوفلاوين، تيامين، نياسين، آهن، پروتئين، منيزيم را تامين مي كند. توصيه شده است كه روزانه بين 6 تا 11 واحد آن مصرف شود .

1 واحد نان برابر است با يك برش 30 گرمي ار انواع نان(در مورد نان لواش چهار كف دست معادل 30 گرم است.)

1 واحد از برنج و انواع ماكاروني پخته شده =نصف تا سه چهارم ليوان

گروه سبزيها:

 اين گروه اهميت زيادي دارد زيرا فيبر، ويتامين A، ويتامين C، فولات، پتاسيم و منيزيم را تامين مي كند. بدون اينكه چربي و كلسترول راشامل شود.  مصرف سبزيهاي سبز تيره و سبزيهاي برگ دار و نشاسته اي  توصيه شده است. ميزان مصرف  روزانه بين 3-5 واحد 

هر واحد = 1 ليوان سبزيهاي خام برگ دار مثل اسفناج و كاهو

 ½ ليوان سبزيهاي پخته يا خام خرد شده ،

1 عدد گوجه فرنگي متوسط

1 عدد سيب زميني متوسط

گروه ميوه ها:

 اين گروه فيبر، ويتامين A، ويتامين C، و پتاسيم را تامين مي كند. و اهميت زيادي دارد چرا كه فاقد سديم، چربي وكلسترول مي باشد. توصيه مي شود روزانه بيـن 2-4 واحد مصرف شود.

1 واحد ميوه 1 عدد ميوه متوسط، مانند سيب، پرتقال، هلو، ليمو شيرين، موز و غيره

نصف  ليوان آب ميوه

گروه گوشت، ماكيان، ماهي، حبوبات تخم مرغ و آجيل:

 اهميت اين گروه بيشتر براي تامين پروتئين، فسفر،  ويتامين B6،

ويتامين B12، روي، منيزيم، آهن، نياسين و تيامين مي باشد. از اين

گروه روزانه 2-3 واحد توصيه مي شود.

1 واحد اين گروه = 60 گرم گوشت، ماكيان و ماهي پخته شده

1 ليوان حبوبات پخته شده(حدود نصف ليوان حبوبات خام)، يك تخم مرغ

يك ليوان انواع مغزها (گردو،فندق، بادام،پسته و تخمه )

گروه شير، ماست و پنير:

 غذاهاي اين گروه بهترين منبع كلسيم هستند. همچنين اين گروه از غذاها كلسيم، ريبوفلاوين، پروتئين و ويتامين B12  را تامين مي كند. همچنين ويتامين A و  ويتامين D هنگامي كه غني شده باشند.

  مقدار توصيه شده اين گروه بين 2-3 واحد است كه براي نوجوانان و جوانان و زنان باردار و شير ده و يائسه 3 واحد و براي زنان باردار و شيرده زير 20 سال 4 واحد يا بيشتر در روز توصيه شده است.

1 واحد اين گروه= 1 ليوان شير يا ماست ،60 – 45 گرم پنير يا يك ليوان كشك يا ½ ليوان بستني

گروه چربيها، روغنها و شيريني ها:

اين دسته غذاها از آنجايي كه كالري رژيم را تامين مي كنند، قابل توجه هستند. براي اين دسته غذاها واحدي پيشنهاد نشده است زيرا كه مواد مغذي كمي را شامل مي شوند . غذاهاي غني از چربي شامل :

 كره ،‌مارگارين، سس سالاد، روغنها، مايونز، خامه، پنير خامه اي، سرشير، انواع سس هاو چيپس سيب زميني مي باشد.

نكاتي در مورد هرم راهنماي غذايي:

1-  تعداد گروههاي غذايي كه بايد در هر وعده غذايي گنجانده شود حداقل سه گروه غذايي مختلف مي باشد . براي مثال در ساندويچ تخم مرغ با گوجه فرنگي از سه گروه گوشت، سبزي و غلات استفاده شده است.

2- به طور كلي در مورد ميزان سهم توصيه شده در پنج گروه اصلي غذايي ، كمترين سهم مربوط به افرادي است فعاليت سبك دارند مانند ( زنان و بزرگسالان بي تحرك) و سهم متوسط مربوط به افراد با فعاليت متوسط (كودكان و دختران و زنان فعال) و بيشترين سهم مربوط به افرادي است كه فعاليت سنگين دارند مانند : مردان فعال و پسران نوجوان.

3- زنان باردار و شير ده براي تامين نياز بيشتر به انرژي، ويتامين و املاح ، به سهم بيشتري از همه گروههاي غذايي احتياج دارند.

هرم راهنماي غذايي غذاها را بر اساس پروتئين ، ويتامينها و املاح ، گروه بندي مي كند

براي ارزيابي كفايت ، تنوع، تعادل و سالم بودن رژيم خود، بايد حتما از هرم راهنماي غذايي استفاده كنيم. اگر بخواهيم مقدار كالري را كه هر ماده غذايي براي ما فراهم مي كند محاسبه كنيم از فهرست جانشيني استفاده مي كنيم.

درآمد، غذا و تغذيه و جايگزيني مواد غذايي :

با توجه به اين كه بخش مهمي از درآمد خانوار صرف خريد مواد غذايي مي شود لذا تعيين نوع مواد غذايي به منظور تهيه و خريد آن با توجه به ميزان درآمد از اهميت ويژه اي برخوردار است . به طوري كه حتي الامكان با كمترين هزينه ، با كيفيت ترين و با ارزش ترين مواد غذايي را تهيه كرد.

اشاره به اين نكته ضروري است كه هميشه ارزش مواد غذايي يا ميزان مغذي بودن آنها را قيمت تعيين نمي كند و هميشه مواد غذايي گران تر به معني مواد غذايي با ارزش تر نيستند.

لذا در اينجا لازم است به « مفهوم جايگزيني مواد غذايي» با توجه به قيمت و ميزان مواد مغذي آنها اشاره اي بكنيم.

در اين مورد اشاره به موارد ذيل ضروري است:

استفاده از مواد غذايي ارزان قيمت به جاي گران قيمت با ارزش غذايي يكسان        ( قسمتهاي مختلف يك لاشه گوسفند)

استفاده از جانشينهاي مواد غذايي

استفاده از مواد غذايي مناسب با فصول سال

پيشگيري از اسراف در تهيه و نگهداري مواد غذايي

 استفاده از پتانسيل خانگي در تهيه مواد غذايي ارزشمند مثل سبزيجات تازه، قارچ و....

طبخ صحيح مواد غذايي جهت پيشگيري از هدر رفتن و كاهش ارزش آن

خريد مواد غذايي به صورت عمده

تهيه و تنظيم : سودابه اميري كارشناس تغذيه و رژيم درماني

مولتی پل اسکلروزیس (MS)

بیماری ام.اس شایع ترین بیماری های عصب شناختی است که بزرگسالان 20تا50ساله را مبتلا می کند و متوسط سن شیوع بین 20تا35 سالگی است.ام.اس در زنان حدود 2برابر بیشتر از مردان است  و نیز در گروههای اقتصادی و اجتماعی بالا و مرفه متداولتر است.بر اساس آمار انجمن ام.اس 30هزار بیمار مبتلا به این بیماری وجود دارد که از این تعداد حدود 5هزار و 500 تن عضو انجمن ام.اس هستند.

دریک مطالعه به گزارش سازمان جهانی بهداشت شیوع این بیماری باید در حدود 4در100 هزار باشد که در همین مطالعه برآورد شده که در جمعیت 70میلیونی ایرانی با این شیوع حدود 2400 بیمار وجود دارد که تفاوت فاحش این رقم با آمار انجمن بیماران ام.اس نیازمند بررسی دقیق تر و بیشتر می باشد.

تعریف بیماری ام.اس

رشته های عصبی موجود در سیستم اعصاب مرکزی و محیطی دارای غلافی به نام میلین می باشد که کار این غلاف تسریع در انتقال پیام های عصبی است.

ام.اس نوعی بیماری سیستم عصبی مرکزی با پیشرفت تدریجی است که غلاف میلین دستگاه عصبی مرکزی دستخوش تغیرات می شود و از بین می رود و باعث اختلال در انتقال پیام های عصبی می شود.

شواهدی دال بر تاثیر استعداد ژنیتکی و ارثی وجود دارد،زیرا احتمال ابتلا در بستگان درجه اول بیماران 5تا15بار بیش از سایرین است.علت ام.اس هنوز مشخص نشده است،ولی عواملی مانند نارسایی ایمنی،استعداد ژنتیکی فرد،زمینه فامیلی،منطقه جغرافیایی،عفونت های ویروسی و فشارهای روحی(استرس) را در پیدایش آن موثر می دانند.

علایم

علایم شایع به دو دسته زودرس و دیررس تقسیم می شود.

علایم زودرس

Ø     اختلالات چشمی مبهم نظیر تاری دید یا دوبینی متناوب

Ø     ضعف،اختلال در راه رفتن یا حفظ تعادل

Ø     اختلال حسی مبهم یا کرختی و گزگز کردن

علایم دیررس

Ø     ضعف قابل توجه،لرزش

Ø     مشکلات تکلم

Ø      بی اختیاری ادرار یا مدفوع

Ø      نوسانات خلقی زیاد

Ø      ناتوانی جنسی

طیف علایم بیماری در افراد مختلف و از حمله ای به حمله دیگر متفاوت است.

درمان

در حال حاضر روش درمانی قطعی و اختصاصی برای این بیماری موجود نیست،فروکش بیماری خود به خود رخ می دهد و ارزیابی میزان موفقیت درمان را مشکل می سازد.ولی با تدوین و پیگیری یک برنامه درمانی خاص و استفاده از دارو درمانی های جدید و تکنیک های توانبخشی،رژیم غذایی صحیح و متعادل،تحریک جسمی،ورزش های هماهنگ،تقویت نیروی عضلانی،پرهیز از استرس های عاطفی و جسمی،اجتناب از قرار گرفتن در معرض گرما،حمایت های روحی و روانی،تشویق و اطمینان دادن به بیماران جهت کمک به جلوگیری از پیدایش نا امیدی به درمان می توان علایم بیماری را تسکین داد،پیشرفت آن را کندتر کرد،با حمایت وضعیت حاضر ،توانایی های شخص را حفظ نمود و ارتقا بخشید و به بیمار امکان داد تا یک روند طبیعی و عادی را در زندگی دنبال کند.

عواقب مورد انتظار

گاهی بهبودی خود به خود رخ می دهد،ولی در بیشتر موارد ام.اس غیر قابل علاج و علایم آن قابل تسکین یا کنترل است.این بیماری اغلب برای ماهها تا سالها پایدار باقی می ماند.به طور شایع بیماران 20تا30سال پس از بروز بیماری زنده می مانند. تحقیقات علمی درباره علل و درمان این بیماری ادامه دارد و این امید وجود دارد که درمان هایی موثرتر و نهایتا علاج بخش عرضه گردند.

عوارض احتمالی

Ø     عفونت های مجاری ادار ناشی از اختلالات دفع مدفوع یا ادرار

Ø     زخم های فشاری ناشی از بستری طولانی مدت

Ø     یبوست ناشی از عدم تحرک

پیشگیری

Ø     این بیماری در حال حاضر قابل پیشگیری نیست،ولی دوره های عود بیماری با درمان کوتاه می شود.

Ø     از عفونت که موجب عود بیماری می شود پیشگیری کنید.

در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کنید:

Ø     اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم ام.اس باشید.

بروز موارد زیر در طی درمان:

Ø     اختلالات بلع یا تنفس

Ø     تشدید ناگهانی ضعف

Ø     تب و لرز یا سایر علائم عفونت

تغذیه در بیماران ام.اس

امروزه شواهد علمی بسیاری وجود دارد که اهمیت و نقش تغذیه را در حفظ سلامت بیماران ام.اس ثابت کرده است،اگرچه اکثر دستورها توصیه های عمومی است و تمام افراد باید از آن پیروی کنند،ولی مواردی نیز وجود دارد که در بیماران ام.اس بر انها تاکید شده،از آن جمله عبارت است از:

مصرف چربی ها

به خاطر تشکیل ترکیبات سمی و مضر برای بافت های دستگاه عصبی مرکزی مصرف چربی ها ضروری - که نقش مهمی در ترمیم و نگهداری سلول های عصبی دارند- از اهمیت خاصی برخوردار است.خصوصا با توجه به عملکرد آن در بروز بیماریهای قلبی و عروقی و افزایش وزن مقدار چربی دریافتی و نوع آن باید مشخص شود.

چربی های گیاهی اشباع شده (چند زنجیره) باید به جای چربی های حیوانی اشباع شده جایگزین شوند مثل روغن آفتابگردان و روغن گلهای پامچال.

دستور های کلی

اجتناب از:

1.     مصرف غذاهای چرب خصوصا گوشت های چرب و تمام چربی های با منشا حیوانی

2.     فرآورده های لبنی پرچرب

3.     سس های مایونز و تمامی سس های دارای چربی زیاد

4.     غذا های بسیار شیرین مثل کیک و بیسکویت شیرین و آبنبات

5.   غذاهای حساسیت زا مثل تخم مرغ و شیر،سیب زمینی،گوجه فرنگی،بادمجان و مخمرهای نان و گندم،مواد غذایی با رنگهای افزودنی(نوشابه ها) و یا مواد نگه دارنده(کنسروها) و ادویه.تمام میوه ها و سبزی هایی که خوب شسته نشده اند یا با افزایش دهنده های رشد تغذیه شده اند(سموم باقیمانده روی آنها می تواند سمی و حساسیت زا باشد).

6.     مصرف قهوه،الکل،کولا و چای.

تهیه و تنظیم:رستمی.کارشناس بهداشت مدارس

در تابستان مواظب بیماریهای اسهالی باشید

بیماری اسهالی بنا به تعریف به دفع مدفوع شل و به دفعات بیش از 3مرتبه در روز گفته می شود،با توجه به این که در هر بار دفع مدفوع مقادیری آب و املاح بدن از دست می رود عمده علایم و عوارض بیماری اسهال به همین مسئله بر می گردد.اسهال را بر اساس عامل ایحاد کننده آن می توان به دو دسته اسهال های عفونی و غیر عفونی تقسیم کرد.اسهال های عفونی هنوز در بسیاری از کشورهای جهان عامل اصلی مرگ و میر کوردکان زیر 5سال هستند،ولی خوشبختانه در کشورما با توجه به برنامه های اجرا شده برای کنترل بیماریهای اسهالی (CDD )و بهبود دسترسی به آب آشامیدنی سالم از میزان بروز آنها بسیار کاسته شده است.بنابر اعلام سازمان جهانی بهداشت در سال 2002 تعداد 6/1 میلیون کودک زیر 5سال جان خود را به علت بیماریهای اسهالی از دست داده اند.

1. بیماری وبا: این بیماری قابلیت بسیار برای ایجاد اپیدمی های بزرگ دارد و در صورت عدم تشخیص و درمان مناسب می تواند تا 30درصد موارد،سبب مرگ مبتلایان شود.عامل بیماری یک باسیل گرم منفی خمیده به نام «ویبریو کلرا»است که دارای انواع مختلفی است.برخی از انواع ویبریو کلرا قابلیت ایجاد اپیدمی را ندارند که اصطلاحا  به آنها «ناگ» گفته می شود.دوره نهفتگی بیماری وبا از چند ساعت تا 5روز متغیر است.75درصد افرادی که مبتلا به عفونت می شوند هیچ نشانه ای از بیماری ندارند ودر حدود 20درصد موارد هم اسهال خفیفی ایجاد می شودکه قابل افتراق از علل دیگر اسهال نمی باشند.در حدود 5درصد موارد عفونت،اسهال آبکی و استفراغ شدید رخ می دهد و منجر به کاهش آب بدن می شود.بنا به تعریف کشوری در دو مورد باید به بیماری وبا مشکوک شد و اقدام به نمونه گیری (تهیه سواپ رکتال)کرد:
• هر فرد بالای 2سال که بر اثر اسهال فوت نماید و یا دچار کم آبی شدید شود.
• درهر مورد طغیان یا افزایش ناگهانی موارد اسهال آبکی (صرف نظر از شدت بیماری)

از آنجا که تشخیص سریع و با برای اقدامات کنترلی ضروری است،لذا نمونه های مدفوع تهیه شده باید در اسرع وقت به آزمایشگاه ارسال شود و پیگیری جواب آزمایشگاه به عمل آید.جهت درمان بیماری علاوه بر درمان کم آبی که طیق شدت کم آبی(خفیف،متوسط و شدید)بایستی انجام شود،از آنتی بیوتیک هایی مانند تتراسایکلین و یا سیپروفلوکساسین هم استفاده می شود.آموزش اطرافیان برای رعایت نکات بهداشت فردی و پیشگیری دارویی برای اطافیان ضروری است.

2. شیگلوزیس: عامل بیماری باسیل گرم منفی به نام «شیگلا» است که چهار نوع مختلف دارد،ولی شدت بیماری با نوع دیسانتری تیپ1 از بقیه انواع بیشتر است.به دلیل این که تعداد خیلی کم این باکتری،می تواند سبب ایجاد بیماری شود،لذا توان بالایی برای ایجاد اپیدمی اسهال خونی و مرگ و میر را دارد.اکثر موارد بیماری در کودکان رخ می دهد،تنها مخزن بیماری انسان است و راه انتقال از طریق خوردن آب یا غذای آلوده شده به مدفوع انسان می باشد.دوره نهفتگی حدود 1تا3روز دارد،مهمترین علائم بیماری،اسهال همراه تب،تهوع،استفراغ،دردهای شکمی و درد حین اجابت مزاج می باشد.ممکن است در روز اول بیماری اسهال آبکی باشد و بعد خونی شود.در بچه های کوچک احتمال تشنج زیاد است،تشخیص بیماری با بررسی آزمایشگاهی مدفوع و کشت مدفوع داده می شود.برای درمان علاوه بر جبران آب و املاح استفاده از آنتی بیوتیک مانند سیپروفلوکساسین توصیه می شود.
3. اسهال ویروسی: از جمله شایعترین علل اسهال بویژه در نزد کودکان ویروسها هستند.که انواع متعددی دارند،یکی از مهمترین آنها «روتاویروسها» هستند.سالانه نزدیک به 600هزار کودک یعنی هر دقیقه یک کودک زیر 5سال جان خود را به علت ابتلا به این ویروسها از دست می دهند و چهارمین عامل مرگ در بین بیماریهای  قابل پیشگیری با واکسن هستند.راه انتقال این ویروسها نیز از طریق خوردن آب یا غذای آلوده یا به عبارت دیگر مدفوعی-دهانی است .بیماری مذکور عمدتا در گروه سنی زیر2سال رخ می دهد،ولی ممکن است بزرگسالان را هم مبتلا نماید.در فصل زمستان  شایع تر است ولی در همه اوقات سال امکان بروز دارند.ویروسها اسهال آبکی ایجاد می کنند که ممکن است همراه تب هم باشد.تشخیص بیماری بر اساس معاینات بالینی و آزمایشگاهی میسر است،ولی درمان فقط شامل جبران آب و املاح است و نیاز به آنتی بیوتیک ندارد.
4. اسهال مسافرین: شایعترین بیماری است که مسافرین را تهدید می کند.عامل بیماری از انواع باکتری به نام E.Coli است که قابلیت ایجاد توکسین را دارد و به سبب عملکرد آن اسهال ایجاد می شود.علایم بیماری بیشتر به صورت بیحالی،بی اشتهایی،درد شکم و اسهال آبکی است.تهوع و استفراغ و تب خفیف هم ممکن است وجود داشته باشد.معمولا علائم بیماری بعد از 5-1 روز از بین می رود و نیازی به درمان آنتی بیوتیکی ندارد.
5. سالمونلوزیس: یکی از علل بسیار شایع اسهال های عفونی است که علاوه بر انسان مخازن حیوانی وسیع از جمله در پرندگان و پستانداران دارد.عامل بیماری باکتری گرم منفی به نام «سالمونلا» است که گونه های بسیار متعدد دارد.یک نوع  از سالمونلا ها قابلیت ایجاد بیماری حصبه یا تب تیفوئید را دارد که بیماری خاص با علائم بالینی متفاوت می باشد.بعد از خوردن غذای آلوده یا آب آلوده بعد از 48-8 ساعت علایم بیماری به صورت تب،درد های شکمی و اسهال می باشد که حدود 3تا5 روز طول می کشد.تشخیص بیماری با بررسی و کشت مدفوع میسر است.برای درمان نیاز به تجویز آنتی بیوتیک نیست.
6. آمیبیازیس: عامل آن یک تک یاخته است که می تواند بیماری اسهالی حاد یا مزمن ایجاد کند،علاوه بر آن می تواند در سایر احشا از جمله کبد و ریه ها بیماری ایجاد کند.آمیب دارای دو شکل کیست و تروفوزوئیت است و انسان بعد از خوردن کیست همراه با غذا و بندرت با آب،مبتلا به بیماری می شود.کیست فرم مقاوم آمیب است و می تواند تا چندین هفته در محیط خارج بدن انسان زنده بماند.کیست نسبت به اسید معده مقاوم است و در روده تبدیل به تروفوزوئیت می شود و سپس با تهاجم به جدار روده بزرگ سبب بروز علائم بیماری به صورت اسهال خونی همراه با تب و درد شکمی می شود.گاهی فقط دفع خون از مقعد بدون وجود اسهال ایجاد می نماید.طیف علائم عفونت از اسهال خفیف غیر خونی تا فرم شدید و مرگ آور متفاوت می باشد.تشخیص با آزمایش مدفوع  و دیدن کیست یا تروفوزوئیت داده می شود.درمان نیاز به تجویز داروی مناسب (مترونیدازول) دارد.

پیشگیری: با توجه به مطالبی که در خصوص بیماریهای فوق ارائه گردید و با وجود طیف وسیع علائم بالینی ظاهر شده در این بیماری ها اقدامات لازم برای پیشگیری از بروز و یا کنترل همه گیری این بیماری هااز اصول و قواعد مشابهی تبعیت می نماید که به شرح زیر هستند:

1.   آموزش عمومی برای ارتقای فرهنگ بهداشت فردی و اجتماعی در خصوص شستن دست ها با آب و صابون بعد از اجابت مزاج و قبل از خوردن غذا،سالم سازی سبزیجات قبل از مصرف،دفع صحیح زباله و فاضلاب،دقت در سلامت آب آشامیدنی مصرفی،عدم خرید مواد غذایی فساد پذیر از فروشندگان دوره گرد و دستفروش،شیوه صحیح طبخ و نگهداری مواد غذایی و عدم انجام خود درمانی.

2.   تامین سلامت محیط از نظر دفع صحیح زباله و فاضلاب،جلوگیری از آبیاری مزارع با فاضلاب خام،ضد عفونی کردن البسه و وسایل بیمار به شیوه صحیح،تامین آب آشانیدنی سالم،نظارت بر سلامت مواد غذایی عرضه شده،نظارت بر بهداشت محیط رستورانها و اغذیه فروشی ها.

3.   شناسایی به موقع موارد بروز بیماریها و گزارش دهی به سطوح بالاتر برای ممانعت از گسترش بیماری در سطح جامعه.

تهیه و تنظیم: خانم رستمی.کارشنا س بهداشت مدارس

ازفارغ التحصیلان در رشته های پزشکی,کارشناسی بهداشت عمومی,کارشناسی پرستاری و مامایی و کاردانی بهداشت عمومی و مامایی  که در زمینه آموزش مسائل بهداشتی در مدارس و مراکز بهداشتی درمانی شهری علاقمند به همکاری داوطلبانه با مرکز بهداشت شهرستان محلات می باشند دعوت می گردد جهت ثبت نام به واحد آموزش بهداشت یا بهداشت مدارس مرکز بهداشت مراجعه نمایند.

مرکز بهداشت شهرستان محلات-تلفن های تماس: 3222311-3222611-3222025